حسابداری


+ قانون تعاونی ها

اعضاء و جایگاه آن در تعاونی مقدمه اساس هر تعاونی را اعضاء‌آن تشکیل می‏دهند و هدف از تشکیل تعاونی خدمت به اعضاء خود و بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی آن می‏باشد. زیرا بدون تجمع و همکاری اعضاء هیچ تعاونی تاسیس نخواهد شد. چهار اصل از اصول هفتگانه نهضت جهانی تعاونی به طور مستقیم به جایگاه عضو و برخی از حقوق و تکالیف وی اشاره دارد که عبارتند از: - عضویت اختیاری و آزاد بدون تبعیضات جنسی، اجتماعی، نژادی، سیاسی و مذهبی. - برابری حق رای و مشارکت در سیاست‏گذاری و تصمیم‏گیریها. - مشارکت اقتصادی و برخورداری اعضاء شرکت از درآمد تعاونی. - آموزش و حرفه‏آموزی و ارتقاء سطح دانش و مهارت اعضاء، مدیران و کارکنان تعاونی. متاسفانه علیرغم صراحت قانون واصول تعاون در اکثر تعاونیها اعضاء از حوزه اختیارات خود آگاهی ندارند و مدیران تعاونیها عموماً از کنار این نقیصه بزرگ می‏گذرند. .


فقدان آگاهی اعضاء موجب می‏شود از مشارکت آنها در اداره تعاونی کاسته شده و بتدریج از حوزه تصمیم‏گیری و نظارت کنار گذاشته شوند که این امر باعث می‏گردد تعاونیها از پشتوانه و حمایتهای معنوی و مادی اعضاء محروم شوند. شرکت تعاونی شرکتی است متشکل از اعضای دارای نیاز مشترک که انگیزه آنها صرفاً تجاری نیست و به افرادی تعلق دارد که از خدمات آن بهره می‏برند. تمام یا حداقل 51 درصد از سرمایه شرکت تعاونی باید توسط اعضاء در اختیار شرکت قرار گیرد. عضو شرکت تعاونی عضو در شرکت تعاونی شخصی است حقیقی و یا حقوقی غیر دولتی که واجد شرایط بوده و ملتزم به اهداف بخش تعاونی و اساسنامه قانونی آن تعاونی باشد. شرایط عضویت در شرکت تعاونی الف- تابعیت جمهوری اسلامی ایران ب- عدم ممنوعیت قانونی وحجر ج- خرید حداقل سهام مقرر در اساسنامه د- درخواست کتبی عضویت و تعهد رعایت مقررات اساسنامه تعاونی هـ- عدم عضویت در تعاونی مشابه. مطابق اساسنامه تعاونی احراز شرایط عضویت هر متقاضی به عهده هیئت مدیره است که ضمن توجه به کفایت امکانات و ظرفیت تعاونی در مواردی که متقاضی عضویت فاقد شرایط مندرج در اساسنامه باشد درخواست عضویت او را رد می‏نمایند. تعداد اعضاء شرکتهای تعاونی مطابق ماده 6 قانون تعاون حداقل و حداکثر تعداد اعضاء تعاونی‏ها به نسبت سرمایه، فرصتهای اشتغال ونع فعالیت و رعایت اصل عدم تمرکز و تداول ثروت به وسیله آئین‏نامه‏ای تعیین می‏شود که به تصویب وزارت تعاون می‏رسد ولی درهر صورت تعداد اعضاء تعاونیها نباید کمتر از 7 نفر باشد.

تعهدات، وظایف و اختیارات عضو:

1- در شرکتهای تعاونی هر یک از اعضاء مکلفند به وظایف و مسئولیتهایی که در حدود مقررات و قوانین تعهد کرده‏اند عمل نمایند.

2- سهم اعضاء در تامین سرمایه شرکت برابر است مگر مجمع عمومی تصویب نماید اعضاء سهم بیشتری تادیه نمایند در این صورت حداقل و حداکثر سهام باید در حدودی باشد که وزارت تعاون متناسب با نوع و تعداد اعضاء تعاونیها تعیین می‏نماید(در هر صورت بیشتر از 15 درصد نمی‏تواند باشد)

3- اعضاء تعاونی مکلفند مبلغ پرداخت نشده سهم خود را ظرف مدت مقرر در اساسنامه (حداکثر تا دو سال) تادیه نمایند.

4- هر یک از اعضای تعاونی می‏توانند با رعایت مقررات سهم خود را به سایر اعضاء یا افراد جدید واجد شرایط واگذار نمایند.

5- در تعاونی هر یک از اعضاء بدون در نظر گرفتن میزان سهم فقط دارای یک حق رای می‏باشند.

6- مسئولیت مالی اعضاء در تعاونی محدود به میزان سهم آنان می‏باشدمگر آنکه در قرار داد ترتیب دیگری شرط شده باشد.

7- اعضاء تعاونی چنانچه با مصوبه اولین مجمع عمومی عادی در مورد اساسنامه موافقت ندارند حق دارند در همان جلسه مجمع تقاضای عضویت خود را پس بگیرند.

8- همه اعضاء تعاونی حق دارند بر طبق اساسنامه بر کلیه امور تعاونی نظارت نمایند.

9- خروج هر یک از اعضاء از تعاونی اختیاری ونمی‏توان آنرا منع کرد.

تبصره: اعضاء متخصص تعاونیهای تولیدی حداقل 6 ماه قبل از استعفاء باید مراتب را کتباً به اطلاع تعاونی برسانند و نیز چنانچه خروج هر یک از اعضاء موجب ضرر برای تعاونی باشد باید آن را جبران نمایند.

موارد اخراج عضو از شرکت تعاونی:

الف- از دست دادن هر یک از شرایط عضویت در تعاونی

ب- عدم رعایت مقررات اساسنامه و سایر تعهدات قانونی پس از دو اخطار کتبی توسط هیئت مدیره به فاصله 15 روز و گذشتن 15 روز از تاریخ اخطار دوم با تصویب مجمع عمومی عادی.

ج- ارتکاب اعمالی که موجب زیان مادی به تعاونی شود و وی نتواند ظرف مدت یکسال آن را جبران نماید یا اعمالی که به حیثیت و اعتبار تعاونی لطمه وارد نماید یا با تعاونی رقابتی ناسال بنماید.(تشخیص موراد فوق بنا به پیشنهاد هر یک از هئیت مدیره یا بازرسان و تصویب مجمع عمومی خواهد بود.)

مقررات مربوط به فوت عضو:

در صورتی که عضو تعاونی فوت نماید ورثه او که واجد شرایط وملتزم به رعایت مقررات تعاونی باشند به عنوان عضو شناخته می‏شوند و در صورت تعدد بایستی ما به التفاوت افزایش سهام ناشی از تعدد را به تعاونی بپردازند.

ولی اگر کتباً اعلام نمایند که مایل به ادامه عضویت در تعاونی نیستند ویا هیچیک از ورثه واجد شرایط نباشند عضویت لغو خواهد شد.

تذکر: چنانچه تعداد ورثه بیش از ظرفیت تعاونی باشد یک یا چند نفر به تعداد مورد نیاز تعاونی با توافق سایر وراث، عضو تعاونی شناخته می‏شوند.

ضوابط لغو عضویت:

چنانچه عضویت فرد بعلت فوت، استعفاء، انحلال و یا اخراج لغو گردد سهم و کلیه حقوق و مطالبات عضو برابر مقررات اساسنامه و قرارداد منعقده با وی محاسبه شده و به دیون تعاونی تبدیل می‏شود که پس از کسر دیون وی به تعاونی، به وی یا ورثه‏اش حداکثر ظرف مدت 3 ماه پرداخت خواهد شد.

مجمع عمومی

بالاترین مرجع تصمیم‏گیری ونظارت بر امور تعاونی است که از اجتماع کلیه اعضا یا نمایندگان تام الاختیار آنها تشکیل می‏شود. بدین ترتیب کلیه اعضای تعاونی می‏توانند در جلسات مجمع عمومی و را‏ی گیری شرکت کرده و در تصمیم‏گیریها مشارکت نمایند.

تعاونیهایی که به مجمع عمومی و ابعاد آن اهمیت لازم را ندهند با شکست و عدم موفقیت مواجه خواهند شد در تعاونیها هر عضو صرف‏نظر از میران سرمایه‏ای که دارد فقط حق یک رای دارد. تصمیمات مجمع عمومی برای کلیه اعضای تعاونی معتبر بوده و باید طی مدت 15 روز از طریق قانونی(تعاونیهای با بیش زا 100 نفر عضو از طریق روزنامه‏های کثیرالانتشار و تعاونیهای کمتر از 100 نفر عضو به صورت کتبی) به اطالع کلیه اعضاء برسد. این تصمیمات به عنوان اسناد تعاونی همواره در شرکت تعاونی نگهداری می‏شود.

اولین جلسه مجمع عمومی عادی توسط هیئت موسس تشکیل و در آن جلسه اساسنامه شرکت به تصویب اعضاء(حداقلاعضاء اولین جلسه) می‏رسد، همچنین در این جلسه اعضای هیئت مدیره نیز توسط اعضاء انتخاب می‏گردند. در شرکتهای تعاونی هر یک از دستگاههای دولتی، بانکها، شوراهای اسلامی کشوری و سازمانهای عمومی که در تعاونی مشارکت یا سرمایه‏گذاری کرده‏اند می‏توانند نماینده‏ای برای نظارت و بازرسی در تعاونی و شرکت در جلسات مجمع عمومی و هیئت مدیره بعنوان ناظر داشته باشند.

نحوه دعوت مجمع عمومی

بمنظور تشکیل جلسه مجمع عمومی باید دعوتنامه‏ای با تعیین دستور جلسه، زمان و محل تشکیل آن تنظیم گردیده و با رعایت مفاد قانونی باطلاع اعضاء برسد رعایت فاصله زمانی حداقل 15 روز و حداکثر 20 روز از تاریخ دعوت تا زمان تشکیل جلسه الزامی است.

چنانچه انجام انتخابات هیئت مدیره و یا بازرسین در دستور جلسه باشد این مدت حداقل 30 روز و حداکثر 35 روز می‏باشد.(در مواردیکه همه اعضاء در مجمع عمومی حاضر باشند انتشار آگهی و تشریفات مربوط به دعوت و رعایت فاصله زمانی بین تاریخ دعوت تا تشکیل جلسه و ارائه مدارک مربوط به آن الزامی نیست.

زمان تشکیل مجمع عمومی:

اعضای هیئت مدیره مکلفند در زمانهای مقرر زیر نسبت به تنظیم آگهی دعوت و تشکیل مجمع عمومی اقدام کنند:

- حداکثر2 ماه پس از پایان سال مالی شرکت.

- حداقل 2 ماه قبل از اتمام دوره خدمت هیئت مدیره و یا بازرسین

- حداقل ظرف مدت یکماه پس از آن جلسه‏ای که در آن تشکیل مجمع دیگری تکلیف شده است.

- حداکثر ظرف مدت یکماه پس از درخواست اکثر بازرسین شرکت تعاونی.

- حداکثر ظرف مدت یکماه پس از درخواست  اعضاء شرکت تعاونی.

- حداکثر ظرف مدت یکماه پس از درخواست اداره کل تعاون.

جلسات مجمع عمومی زمانی رسمیت خواهد داشت که اکثریت اعضاء(نصف بعلاوه یک) در آن حضور داشته باشند. در صورت عدم رسمیت یافتن جلسه مجمع عمومی مقام دعوت کننده باید صورت جلسه‏ای مبنی بر عدم رسمیت جلسه تنظیم نموده و به امضای حاضرین در جلسه برساند پس از آن جهت تشکیل جلسه در نوبت بعدی دعوتنامه‏ای را با فاصله 15 الی 20 روز با دستور قبلی منتشر نماید. جلسه نوبت دوم با حضور هر تعداد از اعضاء رسمیت خواهد یافت.

مجامع عمومی به دو صورت عادی و فوق‏العاده برگزار می‏شود.

مجمع عمومی عادی:

مجمع عمومی عادی چنانچه از نامش برمی‏آید در جریان فعایتهای شرکت و برای اتخاذ تصمیمهایی که بطور مداوم و مستمر مورد نیاز مدیران تعاونی می‏باشد برگزار می‏گردد.

مجمع عمومی عادی شرکت حداقل سالی یکبار ظرف مدت 4 ماه پس از پایان سال مالی شرکت( تا پایان تیرماه) تشکیل می‏شود ونیز در هر موقع از سال که لازم باشد مجمع عمومی عادی را می‏توان به صورت فوق‏العاده تشکیل داد.

مجمع عمومی سالانه فرصتی فرا روی مدیران و بازرسان قرار می‏دهد تا حاصل تلاش و فعالیتهای یک ساله خود را به اعضاء ارائه نمایند و در محیطی دوستانه و دموکراتیک از طریق تبادل اطلاعات و اندیشه‏ها مشکلات مجود در مسیر موفقیتهای تعاونی را مطرح و درباره آنها چاره‏اندیشی وتصمیم‏گیری نمایند.

وظایف و اختیارات مجمع عمومی عادی

1- انتخابات هیئت مدیره برای مدت 3 سال

2- انتخاب بازرس برای مدت یکسال

3- رسیدگی واتخاذ تصمیم درباره ترازنامه وحساب سود و زیان سایر گزارشهای مالی هیئت مدیره پس از قرائت د رگزارش بازرسین.

4- تعیین خط مشی و برنامه و تصویب بودجه جاری و سرمایه‏گذاری و اعتبارات و وامهای درخواستی و سایر عملیات مالی به پیشنهاد هیئت مدیره.

5- اتخاذ تصمیم نسبت به افزایش یا کاهش سرمایه در حدود قوانین و مقرات.

6- اخذ تصمیم نسبت به ذخایر و پرداخت سود مازاد درآمد و تقسیم آن طبق اساسنامه.

7- تصویب مقررات و دستورالعملهای داخلی شرکت.

8- سایر وظایفی که قوانین و مقررات برعهده مجمع عمومی قرار می‏دهد.

9- تعیین روزنامه کثیرالانتشار برای درج آگهی‏های شرکت.

10- اخذ تصمیم در مور عضویت تعاونی در شرکتها و اتحادیه‏ها و اتاقهای تعاون ومیزان سهام و یا حق عضویت سالانه پرداختی بر اساس موازین مقرر در این قانون.

مجمع عمومی فوق‏العاده

مجمع عمومی فوق‏العاده برای تصمیم‏گیری در مورد مسائلی که به صورت غیرعادی پیش می‏آیدو برای تعاونی اهمیت فوق‏العاده‏ای دارد تشکیل می‏شود. مجمع عمومی فوق‏العاده بنا به تقاضای کتبی حداقل  اعضای تعاونی و یا اکثریت مطلق اعضای هیئت مدیره یا بازرسین با حضور حداقل  اعضای کل مجمع تشکیل می‏شود. در صورتیکه بار اول با  اعضاء تشکیل نشود بار دوم با نصف بعلاوه یک رسمیت خواهد داشت و در نوبت سوم با هر تعداد شرکت کننده رسمیت خواهد یافت.

(چنانچه هیئت مدیره ظرف مدت حداکثر یک ماه مجمع عمومی فوق‏العاده تشکیل ندهد اداره تعاون نسبت به تشکیل مجمع اقدام می‏نماید.)

وظایف و اختیارات مجمع عمومی فوق‏العاده

مجمع عمومی فوق‏العاده برای تصمیم‏گیری درباره مسائل اساسی شرکت تعاونی از جمله: تغییر مواداساسنامه، بررسی تخلفات هیئت مدیره، عزل و یا قبول استعفای هیئت مدیره، انحلال یا ادغام شرکت تعاونی تشکیل می‏گردد.

مجامع عمومی شرکتهای تعاونی فرا استانی:

مجامع عمومی شرکتهای فرا استانی یا شرکتهایی که تعداد اعضای آنها افزون بر 500 نفر بوده و در مناطق مختلف کشور پراکنده می‏باشند می‏توانند بصورت دومرحله‏ای برگزار نمایند. در مرحله اول نماینده یا نمایندگان اعضای تعاونی در حوزه‏های مختلف فعالیت تعاونی تعیین و در مرحله دوم مجمع عمومی با حضور نمایندگان منتخب تشکیل خواهد شد.

وظایف ، اختیارات و مسئولیتهای هیئت مدیره در شرکتهای تعاونی

هیئت مدیره رکن اداری تعاونی بوده و در واقع مغز متفکر شرکت محسوب می‏شود که تصمیمات اتخاذی آن توسط مدیر عامل به اجرا گذاشته می‏شود اداره امور شرکت تعاونی طبق اساسنامه بر عهده هیئت مدیره‏ای مرکب از حداقل 3 نفر و حداکثر 7 نفر عضو اصلی وتا اعضای اصلی، اعضای علی‏البدل می‏باشند که از بین اعضای شرکت با رای مخفی و کسب اکثریت نسبی آراء مجمع عمومی برای مدت 3 سال انتخاب می‏گردند. انتخاب مجدد هر یک از اعضای اصلی و علی‏البدل هیئت مدیره حداکثر برای دو نوبت متوالی بلامانع است.(افرادی که موفق به کسب آراء کل اعضاء تعاونی شوند از مقررات ممنوعیست بیش از دو نوبت مستثنی خواهند بود.)

اعضای هیئت مدیره در اولین جلسه از میان خود یک نفر را بعنوان رئیس و یک نفر را نایب رئیس و یا دو نفر را بعنوان منشی انتخاب می‏کنند.

در صورت استعفاء، فوت،ممنوعیت قانونی و یا غیبت غیر موجه مکرر هر یک از اعضای اصلی هیئت مدیره به نحوی که در اساسنامه تعیین شده یکی از اعضای علی‏البدل را به ترتیب آرای بیشتر برای بقیه مدت مقرر به عنوان جانشین در جلسات هیئت مدیره شرکت می‏نماید.

 

شرایط عضویت در هیئت مدیره

1- تابعیت جمهوری اسلامی ایران.

2- ایمان و تعهد و التزام عملی به اسلام.«در تعاونیهای متشکل از اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی، تعهد عملی به دین خود».

3- دارا بودن اطلاعات یا تجربه لازم برای انجام وظایف متناسب با آن تعاونی.

4- عدم ممنوعیت قانونی و حجر.

5- عدم عضویت در گروههای محارب و عدم ارتکاب جرائم بر ضد امنیت و جعل اسناد.

6- عدم سابقه محکومیت ارتشاء، اختلاس، تدلیس، کلاهبرداری،خیانت در امانت، تصرف غیر قانونی در اموال دولتی و ورشکستگی به تقصیر.

 

وظایف و اختیارات هیئت مدیره

- تعیین فرد واجد شرایط و خبره بعنوان مدیر عامل جهت مدیریت عملیات تعاونی واجرای تصمیمات مجمع عمومی و هیئت مدیره ونظارت بر فعالیتهای وی.

- برگزاری جلسات هیئت مدیره حداقل هر(15) روز یک بار جهت انجام امور شرکت.(جلسات در صورتی رسمیت می‏یابد که حداقل نصف بعلاوه یک نفر در جلسه حاضر باشند.)

- ضمناً بازرسین و هر یک از اعضای تعاونی می‏توانند بدون حق رای در جلسات هیئت مدیره شرکت نمایند.

- اعلام صورت خلاصه دارائیها و قروض تعاونی به بازرس یا بازرسین حداقل هر 3 ماه یکبار.

- دعوت اعضاء جهت تشکیل مجمع عمومی عادی و فوق‏العاده

- اجرای اساسنامه و تصمیمات مجمع عمومی و سایرمقررات مربوطه.

- پیشنهاد حقوق مدیر عامل به مجمع عمومی جهت بررسی و تصویب.

- قبول در خواست عضویت و اخذ تصمیم نسبت به انتقال سهم اعضاء به یکدیگر.

- نظارت بر مخارج جاری تعاونی و رسیدگی به حسابها و ارائه به بازرسین و تسلیم بموقع گزارش مالی و ترازنامه به مجمع عمومی و نیز تهیه و تنظیم تراز آزمایشی فعالیتهای هر 3 ماهه تعاونی و تسلیم آن به بازرس(بازرسین)

- تهیه و تنظیم طرح‏ها و برنامه‏ها و بودجه و سایر پیشنهادات و ارائه آن به م جمع عمومی جهت اخذ تصمیم.

- تعیین نماینده از بین اعضای تعاونی برای حضور در جلسات مجامع عمومی شرکتها و اتحادیه‏هایی که تعاونی در آنها مشارکت دارد.

- تهیه و تنظیم دستورالعملهای داخلی و تقدیم به مجمع عمومی جهت بررسی و تصویب.

- تعیین نماینده یا وکیل در دادگاهها و مراجع قانونی و سایر سازمانها با حق توکیل به غیر.

- تعیین و معرفی صاحبان امضای مجاز(یک یا دو نفر از اعضای هیئت مدیره باتفاق مدیر عامل) برای قراردادها و اسناد تعهدآور تعاونی.

- اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل حق دریافت هیچگونه وام یا اعتباری از تعاونی نداشته و تعاونی نیز حق تضمین هیچگونه دیون مدیران مزبور را در قبال اشخاص ثالث ندارد.

- اعضای هیئت مدیره نمی‏توانند در معاملاتی که با تعاونی یا بحساب تعاونی می‏شود بدون اجازه هیئت مدیره بطور مستقیم یا غیر مستقیم طرف معامله واقع یا سهیم شوند.

- مسئولیت هیئت مدیره در قبال تعاونی، مسئولیت وکیل در مقابل موکل بوده و آن هیئت نماینده قانونی محسوب می‏شود واسناد و اموال تعاونی بصورت امانت در اختیار آنها قرار داشته و هیئت مدیره در واقع امین شرکت تعاونی می‏باشد.

- هیئت مدیره وظایف خود را بصورت جمعی انجام داده و هیچ یک از اعضای هیئت مدیره حق ندارد از اختیارات هیئت بصورت انفرادی استفاده نماید. مگر در موارد خاص که وکالت یا نمایندگی کتبی از طرف هیئت مدیره داشته باشد.

- هیئت مدیره می‏تواند قسمتی از اختیارات خود را با اکثریت آراء به مدیرعامل تفویض کند.

 

حقوق مزایای هیئت مدیره

اعضای هیئت مدیره می‏توانند با تصویب مجمع عمومی حقوق ومزایا دریافت نمایند. چنانچه عضو هیئت مدیره از محل دیگری حقوق می‏گیرد در تعاونی مربوط صرفاً پاداش دریافت خواهد کرد.

حداقل حقوق ومزایای ماهیانه اعضای موظف هیئت مدیره معادل حداقل ودستمزد ماهیانه شاغلین مشمول کار و حداکثر آن معادل ده برابر حداقل مذکور می‏باشد حقوق ومزایای ماهیانه اعضای غیر موظف هیئت مدیره معادل حداقل حقوق و دستمزد ماهیانه شاغلین مشمول قانون کار می‏باشد.

«عضو غیرموظف هیئت مدیره: عضوی است که صرفاً تصدی وظایف یا مسئولیتهای این سمت را عهده‏دار بوده و در جلسات هیئت مدیره شرکت می‏نماید و دارای پست ثابت سازمانی و مسئولیت اجرایی در شرکت تعاونی نمی‏باشد.»

 

نکاتی در خصوص تحویل و تحول:

نکاتی که در امر تحویل و تحول فی مابین هیئت مدیره قدیم و جدید شرکت تعاونی باید مورد توجه قرار گیرد عبارتند از:

1- موجودی کالا در شرکت تعاونی و انبار با تنظیم صورتجلسه و قید بهای خرید و فروش آن.

2- تهیه و تنظیم لیست اسامی و مشخصات کامل دارائیهای ثابت شرکت.

3- شمارش وجوه نقدی در صندوق شرکت تعاونی و تنخواه گردانهای موجود نزد مسئولین قدیم و تحویل آن به مسئولین جدید با تنظیم صورتجلسه.

4- تهیه تراز آزمایشی بتاریخ تحویل و تحول بانضمام صورت ریز‏سرمایه بدهکاران و بستانکاران، پیش دریافتها و پیش‏پرداختهای اسناد دریافتی- پرداختی وغیرو.

5- تنظیم صورتجلسات مغایرت بانکی بتاریخ تنظیم تراز آزمایشی.

6- دفاتر مالی، اسناد، مهر شرکت تعاونی، دسته چکها،تضمینهای ابوابجمعی(مدیر عامل و کارکنان)، اسناد مالکیت، اسناد اجاره یا رهن و سایر مواد مشابه.

(تعداد دفاتر قانونی در سالهای گذشته و سال جاری، تعداد کلاسورهای حاوی کلیه اسناد دریافتی واسناد و مدارک حسابهای انتظامی مورد بررسی قرار گرفته و تعداد چکهای صادره و باطله باقید شماره مشخص و صورتجلسه گردد.)

7- پرونده پرسنلی اعضاء و کارکنان شرکت.

8- دفاتر صورتجلسات هیئت مدیره و مجامع عمومی.

9- پرونده‏های ثبتی شرکت همراه با اساسنامه، شرکت‏نامه، روزنامه رسمی و سایر اسناد و مدارک شرکت تعاونی.

وظایف ، اختیارات و مسئولیتهای مدیر عامل در شرکتهای تعاونی

فرد واجد شرایط وخبره جهت مدیریت عملیات شرکت تعاونی و اجرای تصمیمات هیئت مدیره که این فرد توسط هیئت مدیره تعاونی از بین اعضای تعاونی یا خارج از تعاونی برای مدت 2 سال انتخاب می‏شود.

شرایط مدیر عامل:

1- تابعیت جمهوری اسلامی ایران

2- ایمان و تعهد عملی والتزام به اسلام(در تعاونیهای متشکل از اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی، تعهد عملی به دین خود.)

3- دارا بودن اطلاعات یا تجربه لازم برای انجام وظایف متناسب با آن تعاونی.

4- عدم عضویت در گروههای محارب وعدم ارتکاب جرائم بر ضد امنیت و جعل اسناد.

5- عدم ممنوعیت قانونی و حجر

6- عدم سابقه محکومیت ارتشاء، اختلاس، خیانت در امانت، کلاهبرداری، تدلیس،تصرف غیرقانونی در اموال دولتی، ورشکستگی به تقصیر.

 

وظایف و اختیارات مدیرعامل

وظایف و اختیارات مدیرعامل طبق آئین‏نامه‏ای است که به پیشنهاد هیئت مدیره به تصویب مجمع عمومی شرکت تعاونی می‏رسد.

برخی از وظایف و اختیارات مدیرعامل عبارتنداز:

الف- وظایف و اختیارات مدیرعامل در خصوص دعوت هیئت مدیره و ثبت تصمیمات.

ب- وظایف و اختیارات مدیرعامل در بخش اداری و پرسنلی.

ج- وظایف و اختیارات مدیرعامل در انجم فعالیت های اقتصادی.

د- وظایف و اختیارات مدیرعامل در تهیه طرحها و برنامه‏ها.

 

وظایف واختیارات مدیرعامل در خصوص دعوت هیئت مدیره و ثبت تصمیمات

- دعوت کتبی هیئت مدیره جهت حضور در جلسات هیئت مدیره حداقل هر دو هفته یکبار(نسخه‏ای از دعوت‏نامه باید به بازرسین هم ارسال شود).

- تهیه دفتر صورت جلسات هیئت مدیره مطابق با نمونه تنظیمی از سوی وزارت تعاون.

- گزارش عملیات و فعالیتهای انجام شده، برنامه‏ها و پیشنهادهای اجرایی در جلسه هیئت مدیره.

- پیگیری ثبت خلاصه‏ای از مذاکرات و تصمیمات هیئت مدیره در دفتر صورت جلسات هیئت مدیره توسط منشی با قید تاریخ و اسامی حاضرین در جلسه و نیز اسامی غایبین.

- تهیه صورت اسامی اعضاء حاضر در جلسات و غایبین و ارائه جمع‏بندی سالانه آن به هیئت مدیره.

وظایف و اختیارات مدیرعامل در بخش اداری و پرسنلی

1- پیشنهاد سازمان اداری و مالی متناسب با فعالیت تعاونی به هیئت مدیره.

2- اقدامات لازم در جهت حفظ و نگهداری وجوه نقدی، تاسیسات وسایر دارائیها، اسناد، اوراق بهادار، مدارک، دفاتر قانونی، دفاتر صورت جلسات مجامع عمومی و هیئت مدیره،دفتر سهام و سوابق مکاتبات.

3- بررسی سوابق، مدارک و درخواستهای وارده در خصوص پرداخته وجه و دادن مجوز صدور چک.

4- نظارت بر تنظیم دفارت قانونی و تنظیم محاسبات روزانه و نگهداری آنها با رعایت اصول حسابداری.

5- پیگیری جهت تهیه تراز آزمایشی 3 ماهه عملکرد مالی به همراه تجزیه و تحلیل و طرح آن در جلسه هیئت مدیره و پیگیری ارسال نسخه‏ای از آن به بازرسین و اداره کل تعاون.

6- پیگیری جهت تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان وعملکرد سالانه تعاونی و تسلیم نسخه‏ای از آن به هیئت مدیره و تحویل نسخه‏ای از آن پس از تایید هیئت مدیره به بازرسین و اداره کل تعاونی حداقل یک ماه قبل از برگزاری مجمع عمومی عادی سالانه.

7- پیگیری و اقدام در جهت تکمیل و ارسال بموقع اظهارنامه مالیاتی و صورتجلسه مجمع عمومی سالانه به حوزه مالیاتی.

8- قرار دادن موضوع دعوت مجامع عمومی در موعد مقرر در دستور جلسه هیئت مدیره و تهیه پیش‏نویس دعوت مجامع عمومی وانجام اقدامات لازم جهت انتشار آگهی دعوت پس از تایید وامضاء.

9- پیگیری اخذ گزارش هیئت مدیره و بازرسین و تکثیر صورتهای مالی، بودجه، گزارش هیئت مدیره و بازرسین بمنظور ارائه به اعضاء متقاضی حداقل 15 روز قبل از برگزاری مجمع عمومی.

10- مباشرت و نظارت در مخارج جاری با رعایت صرفه و صلاح و بودجه مصوب سالانه و مصوبات هیئت مدیره.

11- ارائه گزارش فعالیتهای جاری به هیئت مدیره.

12- نظارت بر واریز وجوه حاصل از عملیات روزانه به حساب جاری شرکت تعاونی در بانکها.

13- انتخاب مسئول تنخواه گردان و تعیین میزان تضمین متناسب با سقف تنخواه و اخذ آن.

14- اقدام در جهت تحت پوشش بیمه قرار دادن اموال و دارائی و کارکنان با اخذ مجوز از هیئت مدیره.

15- پیشنهاد حسابرسی از عملکرد تعاونی در صورت لزوم به هیئت مدیره .

16- نظارت و مراقبت در ثبت نام اعضاء در دفتر سهامداران و تعیین شماره عضویت و تشکیل پرونده و صدور دفتر چه عضویت برای آنان.

17- تهیه و صدور برگ سهام برای اعضاء با اخذ مجوز از هیئت مدیره.

18- تهیه صورت تقسیم سود ویژه سالانه و ارائه آن به هیئت مدیره جهت طرح در جلسه مجمع عمومی.

19- همکاری با بازرسین تعاونی و قرار دادن مدارک، صورتهای مالی ودفارت قانونی به آنها.

20- مراجعه به هیئتهای حل اختلاف مالیاتی و کارگری و سایر مراجع بمنظور دفاع از حقوق تعاونی با داشتن وکالت حقوقی شرکت تعاونی.

21- تهیه و تامین نیازمندیها و وسایل وامکانات مورد نیاز برای گردش عادی فعالیت شرکت.

22- پیشنهاد استخدام پرسنل موردنیاز به هیئت مدیره در چارچوب بودجه مصوب سالانه و اخذ مجوز لازم و اقدام در خصوص گزینش افراد واجد شرایط.

23- تکمیل پرونده و سوابق اداری و پرسنلی کارکنان.

24- نظارت بر رعایت شئونات و برخورد مناسب پرسنل با اعضاء و مراجعین.

25- نظارت بر فعالیت کارکنان و برخورد قانونی با متخلفین.

26- تهیه قراردادهای استخدامی و شرح وظایف کارکنان.

27- اقدام در جهت ارتقاء معلومات شغلی و حرفه‏ای کارکنان و فراهم آوردن شرایط جهت شرکت آنها در دوره‏های آموزشی مورد نیاز.

28- اخذ تضمین از کارکنان به نسبت مسئولیتشان بر طبق دستورالعملهای داخلی مصوب مجمع عمومی.

29- صدور مجوز پرداخت حقوق و مزایای ماهانه پرسنل رد چارچوب مصوبات سالانه.

30- پیشنهاد به هیئت مدیره جهت پرداخت پاداش به کارکنان بمنظور ایجاد انگیزه و ارتقاء کمی و کیفی تولیدات شرکت تعاونی.

31- اظهار نظر در خصوص در خواست مرخصی کارکنان.

32- اقدام در نصب تابلوی نام شرکت تعاونی در محل مناسب وتهیه اوراق سربرگ نام و مشخصات شرکت تعاونی.

وظایف و اختیارات مدیر عامل در انجام فعالیتهای اقتصادی

- انجام امور بازرگانی(خرید و فروش)، خدمات، سایر فعالیتهای اقتصادی با رعایت آئین‏نامه معاملات مصوب مجمع عمومی.

- تنظیم پیش‏نویس قراردادهای معاملاتی مورد نیازدر چارچوب مصوبات هیئت مدیره.

- نظارت بر حسن اجرای قراردادهای منعقده بین تعاونی واشخاص حقیقی یا حقوقی.

- امضاء قراردادها، اوراق و اسناد تعهدآور مالی شرکت تعاونی باتفاق عضو ای اعضاء هیئت مدیره که دارای امضاء مجاز باشند.

- امضاء و ارسال مکاتبات عادی با مهر شرکت.

- طرح و پیگیری دعاوی حقوق تعاونی در محاکم و مراجع قضایی و قانونی راساً یا توسط وکیل بر اساس مصوبات هیئت مدیره.

وظایف و اختیارات مدیر عامل در تهیه طرح‏هاو برنامه‏ها

الف- تهیه برنامه فعالیت، توسعه و سرمایه‏گذاری، عملیات کوتاه مدت و بلند‏مدت و پیشنهاد آن به هیئت مدیره جهت طرح در مجمع عمومی.

ب- تهیه و تنظیم بودجه سالانه در چارچوب برنامه مصوب و پیشنهاد آن به هیئت مدیره جهت بررسی و طرح در مجمع عمومی.

ج- تنظیم پیش‏نویس آئین‏نامه‏های پرسنلی، مالی، معاملاتی و سایر دستورالعملها و آئین‏نامه‏های مورد نیاز و ارائه آن به هیئت مدیره جهت طرح در مجمع عمومی.

حقوق و مزایای مدیر عامل

هیئت مدیره متناسب با فعالیت تعاونی حقوق ومزایای مدیرعامل را در بودجه سالانه پیشنهاد می‏نماید که پس از بررسی و تصویب در مجمع عمومی قابل پرداخت خواهد بود.

چند تذکر

1- مدیر عامل نمی‏تواند در معاملاتی که با تعاونی یا بحساب تعاونی می‏شود بطور مستقیم یا غیرمستقیم طرف معامله واقع یا سهیم شود.

2- مدیرعامل نمی‏تواند معاملاتی نظیر معاملات تعاونی که متضمن رقابت با تعاونی باشد انجام دهد.

3- مدیر عامل حق ندارد هیچگونه وام یا اعتباری را از تعاونی دریافت کند و تعاونی هم نمی‏تواند دیون وی را تعهد نماید.

4- مدیر عامل موظف است نسبت به ارائه تضمین مناسب بر اساس اعلام هیئت مدیره اقدام نماید.

وظایف ، اختیارات و مسئولیتهای حسابدار در شرکتهای تعاونی

حسابداری شرکت تعاونی

نظر به اهمیت اداره صحیح امور مالی و حسابداری و نقش آن در مدیریت شرکتهای تعاونی، حسابداران شرکتهای تعاونی دارای وظایف خطیر و سازنده می‏باشند.

مسئولین حسابداری تعاونیها باید توجه داشته باشند هر شغل بنابر ماهیت آن دارای مسئولیتهایی است که فرد مسئول باید به آنها توجه کافی بنماید.

مهمترین وظایف واحد حسابداری و حسابداران در یک شرکت تعاونی بشرح زیر می‏باشد:

1- همکاری با مدیر عامل در تهیه برگه‏ها، فرمها،اوراق،کارتها و دفاتر مورد نیاز.

2- همکاری با مدیر عامل در تهیه و پلمپ دفاتر روزنامه و کل در مرجع ثبت شرکتها.

3- بررسی و کنترل مدارک مثبته عملیات مالی و تعیین کفایت آنها جهت تنظیم اسناد حسابداری.

4- رعایت مقررات قانون تجارت، قانون مالیتهای مستقیم، قانون شرکتهای تعاونی و سایر قوانین و مقررات جاری از جمله: آئین‏نامه نحوه تنظیم وتحریر و نگاهداری دفاتر و اسناد و مدارک.

5- تنظیم اسناد حسابداری

6- ثبت عملیات بر اساس اسناد حسابداری در دفتر(دفاتر) روزنامه

7- انتقال اقلام دفتر(دفاتر) روزنامه به دفتر کل و دفاتر معین.

8- تهیه تراز آزمایشی ماهانه و رفع اشتباهات و مغایرتهای احتمالی طبق رویه قابل قبول وارائه آن به مدیر عامل شرکت تعاونی.

9- تطبیق مانده حسباهای دفاتر معین با مانده دفتر کل و رفع اشتباهات و مغایرتهای احتمالی طبق رویه قابل قبول.

10- تحریر چک بر اساس اسناد خرید و اسناد هزینه طبق دستور مدیرعامل.

11- تهیه صورت مغایرتهای بانکی ماهیانه و رفع اشتباهات و مغایرتهای احتمالی طبق رویه قابل قبول.

12- نظارت بر جریان وجوه و جریان کالا از طریق استقرار کنترلهای مطلوب در حسابداری.

13- تهیه لیست حقوق و مزایای کارکنان بر اساس فرمها و نمونه‏های مربوط و لیستها و فرمهای مکمل آن از جمله: فرمهای مورد نیاز در رابطه با مراجع مالیاتی و تامین اجتماعی.

14- تهیه کردن تراز آزمایشی پایان دوره مالی و رفع اشتباهات و مغایرتهای احتمالی طبق رویه قابل قبول.

15- تهیه آمار و اطلاعات مالی در مورد وضعیت موجودی انبار در مواقعی که مدیر عامل تعیین می‏کند.

16- تعیین نمودن حسابهایی که در پایان سال نیاز به اصلاح دارد.

17- همکاری با مسئولین شرکت در انبار گردانی و تطبیق صورت موجودیهای عینی با موجودیهای دفتری و رفع اشتباهات و مغایرتهای احتمالی طبق رویه قابل قبول.

18- ثبت عملیات اصلاحی در دفاتر

19- تهیه تراز آزمایشی اصلاح شده.

20- تهیه کاربرگ

21- تهیه صورتهای مالی نهایی(صورت عملکرد، صورت سود و زیان، ترازنامه)

22- بستن حسابهای موقت و تهیه تراز اختتامی.

23- تهیه صورت تقسیم درآمد ویژه و صورتها و یادداشتهای مربوط طبق پیشنهاد مدیر عامل.

24- ارائه نمودن اطلاعات و آمار در مورد امور مالی و وضعیت حسابها در مواقعی که مدیرعامل شرکت لازم می‏داند.

25- ارائه بموقع صورتهای مالی نهایی و صورتها و یادداشتهای مربوط به مدیر عامل.

26- بایگانی اسناد، برگه‏ها، اوراق،کارتها و دفاتر به منظور استفاده مطلوب و حفظ ونگهداری آنها.

27- مراجعه به ادارات و موسسات برای انجام امور محوله از طریق مدیر عامل در رابطه با امور مالی.

28- رسیدگی به هر گونه اختلاف حساب شرکت با اشخاص طرف حساب قرار داد با شرکت تعاونی.

29- همکاری با هیئت مدیره و بازرس(بازرسین) برای تهیه گزارش مالی آنان.

30- همکاری با هیئت مدیره و مدیر عامل در ارسال مدارک مربوط به مجمع عمومی و اظهار نامه مالیاتی و مدارک مربوط به حوزه مالیاتی شرکت تعاونی در موعد مقرر.

31- همکاری با مدیرعامل در محاسبه و پرداخت مالیاتها، حق بیمه و سایر پرداختهای قانونی.

32- همکاری با هیئت مدیره ومدیر عامل در ارسال نمودن مدارک لازم به واحدهای تابعه و سایر مراجع ذیصلاح.

33- همکاری با مسئولین واحدهای تابعه وزارت امور اقتصادی و دارائی و وزارت تعاون، کشور، بازرس(بازرسین) شرکت تعاونی و سایر مسئولین در انجام وظایف قانونی آنها زیر نظر مدیر عامل.

34- همکاری با مدیر عامل در دفاع از حقوق قانونی تعاونی در برابر حوزه وکمیسیونهای مالیاتی و سایر مراجع .

35- همکاری با مدیرعامل در استقرار نظام کنترل داخلی مطلوب

36- همکاری در تحویل و تحول هیئتهای مدیره جدید وقدیم و تهیه مدارک مالی لازم برای تحویل و تحول.

37- انجام سایر وظایف حسابداری.

 وظایف ، اختیارات و مسئولیتهای بازرسین در شرکتهای تعاونی

مقدمه

با توجه به نقش مهم نظارت بر فعالیتهای شرکت تعاونی و به حکم ماده 10 قانون تعاون نظارت حق اعضاء است و این امر با توجه به تعداد اعضاء و انتظارات متنوع و حسب برداشت‏های گوناگون و متفاوت آنان از قانن تعاون معمولاً روند فعالیت هیئت مدیره را با مشکلاتی روبرو می‏نماید. لذا به منظور تخصصی نمودن و تسهیل در امر نظارت و به موجب ماده 40 قانون تعاون مجمع عمومی افرادی را اعم اشخاص حقیقییا حقوقی برای مدت یکسال مالی بعنوان بازرس یا بازرسان انتخاب می‏نماید تا بر کلیه مراحل اجرایی شرکت تعاونی نظارت نمایند و برابر مقررات انتخاب مجدد آنان بلامانع خواهد بود.

ویژگی‏های یک بازرس

- تابعیت جمهوری اسلامی ایران

- ایمان، تعهد و التزام عملی به اسلام(تعاونی‏های متشکل از اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی تعهد عملی به دین خود)

- عدم ممنوعیت قانونی و حجر

- عدم عضویت در گروههای محارب و عدم ارتکاب جرایم بر ضد امنیت و جعل اسناد

- عدم سابقه محکومیت، ارتشاء، اختلاس، کلاه‏بردای،خیانت در امانت، تدلیس، تصرف غیرقانونی در اموال دولتی و ورشکستگی به تقصیر.

- آشنایی به امور مالی و فن حسابداری

- آشنایی به قوانین و مقررات تعاون و آئین‏نامه‏های داخلی تعاونی

- داشتن دقت نظر وعدم محافظه کاری و بیان صریح مطالب و شجاع بودن

- داشتن روحیه همکاری و اولویت دادن منافع تعاونی بر منافع گروهی خاص

پیشنهاد به بازرسین

- اساسنامه ودستورالعملهای داخلی شرکت تعاونی را مطالعه نمائید.

- از بودجه مصوب مجمع جهت اداره شرکت اطلاع حاصل نمائید.

- میزان و نوع خرید ماهانه شرکت تعاونی را بررسی نمائید.

- از انبار شرکت تعاونی همواره بازدید بعمل آورید.

- لیست ضایعات تعاونی را بررسی نمائید.

- نحوه قیمت گذاری کالاها و خدمات تعاونی را بررسی نمائید.

- کارت موجودی کالا و نحوه ورود و خروج کالا در انبار را بررسی نمائید.

- قرار داد استخدامی پرسنل را مطالعه نمائید.

- شرح وظایف پرسنل شرکت تعاونی را مطالعه نمائید.

- صورت جلسات مجمع و همچنین صورت جلسات هیئت مدیره و گزارشات بازرسین به هیئت مدیره و مجمع را مطالعه نمائید.

- از واحد امور مالی حتماً بازدید و اسناد ودفاتر مالی را بررسی نمائید.

- دفتر سهام تعاونی را بررسی و چگونگی ثبت سهام و سود سهام اعضاء را مطالعه کنید.

- اسناد دارائی‏های تعاونی را مطالعه نمائید.

- لیست بدهکاران و بستانکاران شرکت را بررسی نمائید.

با انجام امور فوق‏الاشاره مطمئن هستم وظیفه بازرسی را به نحو مطلوب و بدون هیچ‏گونه مشکلی انجام خواهید داد. توفیق شمارا در انجام وظیفه هر چه بهتر از درگاه خداوند متعال خواستاریم.

وظایف و مسئولیت‏های بازرسین

- نظارت بر نحوه فعالیت مدیر عامل و کارکنان شرکت تعاونی در چارچوب مقررات

- نظارت بر نحوه خرید و قیمت‏گذاری کالاها

- نظارت بر نحوه ارائه خدمات به اعضاء توسط پرسنل

- نظارت بر نحوه ثبت عملیات مالی در دفاتر قانونی

- نظارت بر نحوه هزینه نمودن بوجه تعاونی

- بررسی صورتهای مالی از قبیل ترازنامه، حسابهای عملکرد و سود وزیان و اعلام نظر به هیئت مدیره و در نهایت طرح آن در مجمع عمومی

- همکاری در تعیین بودجه شرکت تعاونی

- بررسی و رسیدگی به شکایت اعضاء و ارائه گزارش به هیئت مدیره و عنداللزوم به مجمع جهت رسیدگی و اقدام لازم

- شرکت در جلسات هیئت مدیره بدون اعمال حق رای به منظور تبادل نظر در اداره هر چه مطلوب‏تر تعاونی

- شرکت در تهیه موجودی کالاهای پایان سال در تعاونی و امضاء لیست تهیه شده

- شرکت و نظارت و تایید کالاهای فاسد شده تعاونی

- مشارکت در قمیت گذاری مجدد کالاهایی که افت قیمت داشته‏اند بر حسب گزارش مستند مدیرعامل و عنداللزوم تایید آن.

آنچه یک بازرس باید بداند

- هر چند مدت خدمت و مسئولیت بازرسین برای مدت یکسال مالی می‏باشد معذالک در صورت عدم انتخاب بازرسین جدید مسئولیت آنان تا انتخاب بازرسین جدید کماکان ادامه خواهد داشت.

- هیچ مقامی حق ممانعت از حضور بازرسین در جلسات هیئت مدیره را ندارد.

- بازرسین مجازند هر زمان که بخواهند عملیات تعاونی را بررسی نمایند، مشروط بر اینکه در فعالیت جاری تعاونی خللی پیش نیاید.

صورت‏های مالی بدون ارائه گزارش کتبی بازرسین در مجمع عمومی قابل طرح نمی‏باشد و در صورت طرح و تصویب، فاقد وجه قانونی است.

تکالیف و اختیارات بازرسین

- بازرسین مکلفند در صورت آگاهی از اتخاذ تصمیماتی مغایر با منافع یا مقررات موضوع را کتباً به هیئت مدیره جهت بررسی و اصلاح تصمیم اتخاذ شده اعلام نمایند.

- بازرسین مکلفند در صورت عدم توجه هیئت مدیره به تذکرات قانونی آنان از هیئت مدیره خواستار شوند تا مجمع عمومی را جهت بررسی موضوع دعوت نمایند.

- بازرسین مکلفند در صورت عدم دعوت مجمع توسط هیئت مدیره با هماهنگی وزارت تعاون(اداره کل یا اداره تعاون شهرستان) راسا نسبت به تشکیل مجمع عمومی اقدام نمایند.

- هر گونه گزارشی توسط بازرسین که موجب گمراهی مجمع در اتخاذ تصمیم صحیح گردد جرم محسوب و قابل پیگیری در مراجع قضایی است.

- در صورت عدم امکان اعلام نظر دقیق ومنطبق با وقاعیت بازرسین می‏توانند با تصویب مجمع از خدمات کارشناسان خبره بهره گیرند تا اعلام نظر آنان به مجمع منطبق با واقعیات باشد.

- حق الزحمه و پاداش بازرسین یا بازرسان با تصویب مجمع عمومی تعیین می‏گردد.

 

نویسنده : ; ساعت ۱٠:٢٧ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۱۱ خرداد ،۱۳۸٩
comment نظرات () لینک